Ung thư đỉnh phổi là gì? Cách tầm soát ung thư đỉnh phổi

Mục lục
    Add a header to begin generating the table of contents

    Triệu chứng ung thư phổi đa dạng, lại khó nhận diện nếu không theo dõi sát sao và kết hợp nhiều dấu hiệu nhận biết. Các triệu chứng lại rất dễ gây nhầm lẫn với những bệnh lý thông thường có thể xử lý bằng thuốc kháng sinh hoặc nghỉ ngơi điều độ. Nhiều trường hợp ung thư phổi tiến triển đến các giai đoạn sau nhưng không được ghi nhận xuất hiện triệu chứng nào. Phần lớn chỉ được phát hiện do khám sức khỏe định kỳ hoặc tầm soát tế bào ung thư phổi định kỳ. Triệu chứng ung thư phổi có thể chia thành các nhóm: triệu chứng phế quản, dấu hiệu lan tỏa và dấu hiệu ngoài phổi. Có thể nhận biết ung thư phổi với những hội chứng đặc trưng. Viện Di Truyền Y Học – Gene Solutions sẽ phân tích sâu về một trong các loại ung thư phổi phổ biến nhất hiện nay – ung thư đỉnh phổi (hay còn gọi là hội chứng Pancoast Tobias).

    ung thư đỉnh phổi
    ung thư đỉnh phổi

    Hội chứng Pancoast Tobias là gì

    Hội chứng Pancoast Tobias là một loại ung thư phổi bắt đầu ở phần trên của phổi (hay u đỉnh phổi), chiếm 5% ung thư biểu mô phế quản và lan đến các mô lân cận như xương sườn và đốt sống. Hầu hết các khối u Pancoast là ung thư không phải tế bào nhỏ. Còn được gọi là khối u sulcus phổi. Hội chứng này biểu hiện với một loạt các triệu chứng đặc trưng, bao gồm đau vai, đau cánh tay, hội chứng Horner và teo cơ tay [4]. Các triệu chứng phát triển thứ phát sau đám rối thần kinh cánh tay và sự xâm lấn chuỗi giao cảm cấp trên. Đau vai là triệu chứng xuất hiện ở 96% bệnh nhân.

    Hội chứng Pancoast Tobias là gì
    Hội chứng Pancoast Tobias là gì

    Đặc điểm của khối u trong hội chứng Pancoast Tobias này là vị trí xuất hiện của khối u. Thời gian trước, khối u ở vị trí đỉnh phổi được cho là không thể phẫu thuật được. Ngày nay. việc điều trị u Pancoast đã có những bước tiến mới, việc phẫu thuật ung thư đỉnh phổi đã có thể thực hiện được. Tuy vậy nó đòi hỏi kỹ thuật cao, và việc cắt bỏ hoàn toàn khối u khá khó khăn với mức chi phí khó có thể gánh vác được.

    Chẩn đoán phân biệt U Pancoast

    Tất cả các bệnh nhân có bệnh lý đám rối cánh tay mà không có chấn thương trước đó, đặc biệt khi bệnh nhân có tiền sử hút thuốc lá. Thoát vị đĩa đệm bên, khối u di căn hoặc thoái hóa đốt sống cổ có thể gây chèn ép rễ thần kinh, biểu hiện tương tự như bệnh lý đám rối cánh tay. Hiếm khi, nhiễm trùng ở đỉnh phổi có thể gây chèn ép, kích thích vào đám rối.

    Hội chứng Pancoast Tobias đặc trưng bởi một hay nhiều triệu chứng dưới đây:

    • Đau vai dữ dội và tình trạng này trầm trọng hơn theo thời gian. Cơn đau lan đến cổ, lan đến nách, đến thành ngực phía trước, chạy dọc theo sự phân bố của rễ dây thần kinh C8 – T1 (dây Ulnar) đến mặt giữa cánh tay, cẳng tay và đến cổ tay. Cơn đau gây ra bởi sự xâm lấn của khối u vào thành ngực và đám rối thần kinh cánh tay.
    • Hội chứng Horner (14-50%): Bao gồm sa mí mắt, đồng tử co nhỏ, giảm tiết mồ hôi. Các triệu chứng này liên quan đến sự xâm lấn của chuỗi giao cảm và hạch cổ.
    • Yếu cơ và teo các cơ nội tại của bàn tay. Đây là dấu hiệu của sự xâm nhập tế bào u vào dây thần kinh giữa.
    • Phù cánh tay khi các tế bào u xâm lấn và làm tắc một phần hay hoàn toàn tĩnh mạch dưới đòn.

    Các biện pháp tầm soát ung thư đỉnh phổi

    Bạn quan tâm đến ung thư nói chung và ung thư phổi nói riêng, vậy có biết được chính xác làm thế nào để phát hiện ung thư phổi trong giới y học hiện đại hiện nay.

    Tầm soát ung thư đỉnh phổi ctDNA

    Phương pháp tầm soát ung thư đỉnh phổi ctDNA đồng thời cũng là cách phát hiện ung thư phổi nói chung, là phương pháp xét nghiệm máu dựa trên DNA đặc trưng từ khối U(ctDNA) phóng thích vào máu, sau đó tiến hành giải trình tự gen thế hệ mới NGS. Là một phương pháp tầm soát ung thư không xâm lấn, độ chính xác lên đến 95%. Có ý nghĩa quan trọng trong việc phát hiện sớm nhất các nguy cơ mắc ung thư phổi.

    Tầm soát ung thư đỉnh phổi ctDNA
    Tầm soát ung thư đỉnh phổi ctDNA

    Chụp X-quang

    Là xét nghiệm cơ bản trong chẩn đoán các bệnh về hô hấp. Tuy nhiên, do vị trí đặc biệt nên khối u có thể dễ dàng bị bỏ sót nếu chỉ sử dụng phương tiện chẩn đoán X-Quang đơn thuần. Khối u đỉnh phổi khi được phát hiện trên X-Quang thì bệnh đã vào giai đoạn tiến triển với kích thước lớn.  Do vậy cần sự hỗ trợ của của phương tiện khác giúp chẩn đoán bệnh ở giai đoạn sớm nhất có thể.

    Chụp cắt lớp CT

    Chụp cắt lớp CT-Scan lồng ngực sẽ giúp xác định được sự hiện diện của khối u đỉnh phổi, các mối tương quan giữa khối u và những cấu trúc xung quanh như mô phổi, màng phổi, thành ngực, trung thất…

    Chụp cộng hưởng từ (MRI)

    Đây là xét nghiệm được khuyến khích sử dụng để xác định mức độ xâm lấn của khối u, đánh giá mạch dưới đòn, cột sống và sự xâm lấn khối u vào các dây thần kinh.

    Phương tiện chẩn đoán hình ảnh này có thể đạt được sự đánh giá chính xác hơn về mức độ cục bộ của tình trạng bệnh và mức độ xâm lấn của hệ thống thần kinh.

    Soi phế quản

    Trong hội chứng  Pancoast Tobias, việc soi phế quản dường như không mang lại hiệu quả. Sinh thiết khối u qua nội soi phế quản không mang lại hiệu quả chẩn đoán cao. Các phương tiện chẩn đoán hiện tại khuyến khích sinh thiết kim xuyên lồng ngực qua da giúp hỗ trợ nhiều cho việc chẩn đoán hơn.

    Các xét nghiệm khác

    Khi các phương tiện trên không giúp mang lại kết quả chẩn đoán như mong đợi thì trong một vài trường hợp có thể sẽ cần nội soi lồng ngực có sự hỗ trợ của video hoặc thậm chí thực hiện phẫu thuật cắt xương sườn.

    tầm soát ung thư đỉnh phổi
    tầm soát ung thư đỉnh phổi

    Bài viết hay: Phát hiện ung thư phổi bằng cách nào ?

    Biện pháp phòng ngừa hội chứng Pancoast Tobias

    Nhìn chung, để phòng ngừa hội chứng Pancoast Tobias cũng như phòng tránh bệnh về phổi nói chung, cần lưu ý những vấn đề dưới đây:

    • Giảm hoặc ngừng hút thuốc lá càng sớm càng tốt để giảm các nguy cơ tiến triển bệnh lý phổi.
    • Tránh tiếp xúc với khói thuốc lá, các vật liệu độc hại cho cơ thể như amiang hay radon.
    • Với những người hút thuốc lá lâu năm, và trên 50 tuổi thì nên tầm soát ung thư phổi hằng năm bằng các xét nghiệm đặc hiệu phát hiện ung thư phổi.

    Tầm soát ung thư đỉnh phổi định kỳ hằng năm tại Viện Di Truyền Y Học – Gene Solutions bằng công nghệ sinh thiết lỏng SPOT-MAS là lựa chọn tối ưu hiện nay cho nhóm đối tượng nằm trong danh sách nguy cơ cao có khả năng mắc ung thư phổi hay ung thư đỉnh phổi. Là cách tốt nhất để phát hiện sớm các dấu ấn đặc trưng của ung thư phổi. Từ đó phác đồ điều trị của bác sĩ sẽ hiệu quả hơn, đồng thời khả năng sức khỏe được hồi phục cao hơn rất nhiều lần. 

    Nếu nhận kết quả âm tính với tầm soát ung thư đỉnh phổi sớm không có nghĩa là bạn miễn nhiễm với ung thư, đặc biệt là với ung thư mắc phải phụ thuộc nhiều vào yếu tố môi trường và lối sống. Chính vì vậy cần duy trì thăm khám, đảm bảo tình hình sức khỏe của bạn luôn có trạng thái tốt nhất. Nên lựa chọn phương pháp có thể tầm soát định kỳ mà không ảnh hưởng sức khỏe và không có nguy cơ lây lan ung thư sang các cơ quan khác khi dương tính với ung thư phổi.

    Bài viết liên quan

    Bình luận

    Chương trình dành cho cộng đồng “Vì một Việt Nam không còn nỗi lo ung thư”, nhằm góp phần nâng cao nhận thức về tầm soát, phát hiện sớm ung thư thông qua hình thức tặng 7.000 suất tầm soát ung thư miễn phí bằng công nghệ SPOT-MASTM, với tổng trị giá trên 50 tỷ đồng, cho hơn 100 doanh nghiệp, bệnh viện và phòng khám khắp cả nước.

    » Xem chi tiết «
    » Xem trên VNExpress «

    Bài viết mới nhất

    Theo dõi chúng tôi

    Tư vấn di truyền