Ung thư dạ dày là một trong những bệnh ung thư đường tiêu hóa gặp nhiều nhất hiện nay. Tỷ lệ tử vong vẫn cao chủ yếu vì phần lớn là do phát hiện muộn. Việc nhận biết sớm các triệu chứng ung thư dạ dày giúp người bệnh chủ động đi khám kịp thời và tăng cơ hội can thiệp kịp thời.
Triệu chứng ung thư dạ dày giai đoạn sớm
Các triệu chứng ung thư dạ dày giai đoạn sớm thường rất kín đáo. Dấu hiệu có thể xuất hiện từ từ, dễ khiến người bệnh nhầm với viêm dạ dày hoặc rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu chú ý kỹ, bạn có thể nhận ra một số dấu hiệu sau:
- Đầy bụng, chán ăn, nhanh no: Người bệnh dễ cảm thấy đầy hơi, căng bụng dù chỉ ăn một lượng nhỏ. Khả năng ăn uống giảm, mất hứng thú với nhiều món quen thuộc, đặc biệt là đồ dầu mỡ.
- Buồn nôn và khó tiêu kéo dài: Cảm giác buồn nôn sau ăn, ợ hơi, ợ chua hoặc tiêu hóa chậm xuất hiện thường xuyên. Điểm đáng chú ý là tình trạng này lặp đi lặp lại dù đã đổi chế độ ăn hoặc dùng thuốc dạ dày.
- Đau âm ỉ vùng thượng vị: Cơn đau ở vùng trên rốn thường âm ỉ, không dữ dội nhưng kéo dài. Kiểu đau này rất dễ khiến người bệnh chủ quan vì giống viêm loét dạ dày.
- Sụt cân nhẹ, mệt mỏi không rõ nguyên nhân: Cân nặng có thể giảm từ từ dù ăn uống không thay đổi. Người bệnh hay cảm thấy mệt, thiếu năng lượng, làm việc nhanh đuối sức.
Triệu chứng khi bệnh tiến triển
Khi ung thư dạ dày bước sang giai đoạn tiến triển, các dấu hiệu sẽ rõ ràng và nghiêm trọng hơn so với giai đoạn đầu. Người bệnh có thể gặp những triệu chứng sau:
- Đau bụng dữ dội, dai dẳng: Cơn đau tăng dần về mức độ và tần suất. Đau không còn âm ỉ mà chuyển sang đau quặn, kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hàng ngày.
- Nôn ra máu hoặc nôn dai dẳng: Khối u lớn cản trở đường tiêu hóa gây buồn nôn thường xuyên. Một số trường hợp nôn có lẫn máu do xuất huyết trong dạ dày, cần đi cấp cứu ngay.
- Đi ngoài phân đen hoặc có máu ẩn trong phân: Máu chảy trong dạ dày đi xuống đường ruột sẽ làm phân có màu đen như bã cà phê. Đây là dấu hiệu điển hình của xuất huyết tiêu hóa do khối u.
- Sụt cân nhanh, cơ thể suy kiệt: Khi bệnh tiến triển, khả năng hấp thu dinh dưỡng giảm mạnh. Người bệnh sụt cân nhanh trong thời gian ngắn, cơ thể yếu, dễ mệt và mất sức.
Vì sao triệu chứng ung thư dạ dày dễ bị bỏ qua?
Dưới đây là lý do người bệnh thường bỏ qua mặc dù xuất hiện triệu chứng:
- Giống với các bệnh dạ dày phổ biến: Các dấu hiệu như đầy bụng, đau âm ỉ, chán ăn hay khó tiêu giống hệt viêm dạ dày, loét dạ dày. Vì vậy, nhiều người coi đây chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường.
- Người bệnh hay tự mua thuốc uống: Thay vì đi khám, phần lớn lại tự mua thuốc đau dạ dày để uống. Việc này có thể giảm triệu chứng trong thời gian ngắn nhưng làm trì hoãn chẩn đoán sớm, khiến bệnh tiến triển âm thầm.
- Triệu chứng ban đầu không đặc hiệu: Các dấu hiệu đầu tiên thường không rõ ràng, xuất hiện từ từ và không gây ảnh hưởng nghiêm trọng ngay lập tức. Điều này khiến người bệnh chủ quan, dễ bỏ qua thời điểm vàng để phát hiện bệnh.
Các phương pháp phát hiện khi có triệu chứng nghi ngờ
Khi xuất hiện các triệu chứng ung thư dạ dày, hãy đến bệnh viện để được bác sĩ thăm khám. Đối với những người xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ, bác sĩ có thể sẽ chỉ định một số phương pháp chẩn đoán sau:
1. Nội soi dạ dày – tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán ung thư dạ dày
Để thực hiện nội soi dạ dày, bác sĩ sẽ đưa một ống mềm có gắn camera vào bên trong dạ dày để quan sát trực tiếp lớp niêm mạc. Nhờ hình ảnh rõ nét, bác sĩ có thể nhìn thấy từng vùng tổn thương thay vì chỉ dựa vào hình ảnh gián tiếp như X-quang hay siêu âm.
Phương pháp này giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư, nhận diện viêm loét mạn tính, polyp hoặc những khối u rất nhỏ mà các kỹ thuật khác có thể bỏ sót. Nội soi cũng cho phép đánh giá chính xác vị trí, kích thước và mức độ lan rộng của tổn thương, từ đó hỗ trợ chẩn đoán và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.
2. Sinh thiết mô – phương pháp xác định ung thư dạ dày chính xác nhất
Trong quá trình nội soi, nếu vùng niêm mạc có dấu hiệu bất thường, bác sĩ sẽ tiến hành lấy một mảnh mô nhỏ tại vị trí nghi ngờ. Quá trình này được gọi là sinh thiết mô. Sinh thiết là tiêu chuẩn quan trọng nhất để chẩn đoán xác định ung thư dạ dày.
Mẫu mô sau đó được gửi đến phòng xét nghiệm để giải phẫu bệnh. Quá trình này giúp bác sĩ xác định tế bào lành hay ác tính, đánh giá mức độ tiến triển của tổn thương. Ngoài ra, những thông tin từ mẫu sinh thiết cũng giúp xác định loại mô ung thư, từ đó dự đoán tính chất và tốc độ phát triển của bệnh.
3. Siêu âm, CT Scan và MRI – đánh giá khối u và giai đoạn bệnh
Sau khi có kết quả nghi ngờ ung thư dạ dày, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp chẩn đoán hình ảnh để hiểu rõ hơn tình trạng bệnh.
- Siêu âm ổ bụng: giúp khảo sát gan, hạch và các cơ quan xung quanh dạ dày. Đây là bước ban đầu để xem liệu ung thư có lan sang những vùng này hay chưa.
- CT Scan: cung cấp hình ảnh cắt lớp chi tiết, cho phép xác định kích thước khối u, mức độ xâm lấn vào thành dạ dày và khả năng di căn đến hạch bạch huyết hoặc cơ quan khác.
- MRI: tạo ra hình ảnh có độ tương phản cao của mô mềm. Nhờ đó, bác sĩ có thể đánh giá chính xác mức độ lan rộng của ung thư và lập kế hoạch điều trị phù hợp.
Những kỹ thuật này giúp xác định giai đoạn bệnh, kiểm tra ung thư đã di căn đến đâu và hỗ trợ bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị tối ưu.
4. Xét nghiệm HP, xét nghiệm máu và sinh thiết lỏng (ctDNA test)
Ngoài các phương pháp chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ có thể khuyến nghị bệnh nhân làm thêm 1 số xét nghiệm nhằm đánh giá nguy cơ, tầm soát và phát hiện tổn thương ở giai đoạn sớm:
- Xét nghiệm HP (Helicobacter pylori): giúp phát hiện vi khuẩn H. pylori, yếu tố gây viêm loét mạn tính và làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.
- Xét nghiệm máu: dùng để kiểm tra tình trạng thiếu máu, viêm hoặc các dấu ấn sinh học có thể liên quan đến ung thư dạ dày.
- Sinh thiết lỏng (ctDNA test): đây là phương pháp hiện đại sử dụng mẫu máu để tìm DNA của tế bào ung thư lưu hành trong máu ngoại vi. Sinh thiết lỏng có ưu điểm ít xâm lấn, dễ thực hiện và có thể phát hiện các tín hiệu bất thường ngay cả khi khối u còn rất nhỏ. Hiện tại, xét nghiệm ctDNA đã được ứng dụng tại 1 số bệnh viện, cơ sở y tế trên các thành phố lớn.
Ai cần đặc biệt chú ý đến triệu chứng ung thư dạ dày?
Một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn và cần theo dõi chặt chẽ các triệu chứng bất thường của dạ dày. Bao gồm:
- Người trên 40 tuổi: nguy cơ ung thư dạ dày tăng dần theo tuổi. Từ 40 trở lên, cơ thể dễ gặp các tổn thương mạn tính ở niêm mạc dạ dày, vì vậy bất kỳ triệu chứng kéo dài nào cũng cần được kiểm tra.
- Người có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày: yếu tố di truyền và thói quen sinh hoạt trong gia đình có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Những người có bố mẹ, anh chị em ruột từng bị ung thư dạ dày nên sàng lọc định kỳ hơn so với người bình thường.
- Người nhiễm HP lâu năm: vi khuẩn Helicobacter pylori gây viêm mạn tính, loét dạ dày và là một trong những yếu tố nguy cơ dẫn đến ung thư dạ dày. Những người nhiễm HP kéo dài hoặc từng điều trị HP nhưng tái nhiễm cần theo sát các triệu chứng cảnh báo.
- Người có thói quen ăn mặn, ăn đồ hun khói, hút thuốc hoặc uống rượu bia thường xuyên: các thói quen này có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày và đẩy nhanh quá trình tổn thương, làm tăng nguy cơ hình thành ung thư. Đây là nhóm cần đặc biệt chú ý khi xuất hiện đau thượng vị kéo dài, đầy hơi, buồn nôn, sụt cân hoặc mệt mỏi bất thường.
Những câu hỏi thường gặp
Câu hỏi 1: Khi nào cần nội soi dạ dày?
Nội soi là phương pháp không xâm lấn, khá an toàn nên có thể áp dụng cho nhiều đối tượng khác nhau. Phương pháp này thường được chỉ định khi người bệnh có các triệu chứng kéo dài như đau thượng vị lặp lại, đầy hơi khó tiêu, buồn nôn, nôn ói, sụt cân không rõ nguyên nhân, chán ăn, đi ngoài phân đen hoặc mệt mỏi liên tục.
Nội soi cũng cần thiết cho người trên 40 tuổi, người nhiễm HP lâu năm, người có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày hoặc có thói quen hút thuốc, uống rượu bia và ăn mặn.
Câu hỏi 2: Ung thư dạ dày có di truyền không?
Ung thư dạ dày có yếu tố di truyền, đặc biệt ở những gia đình có bố mẹ hoặc anh chị em ruột từng mắc bệnh. Một số đột biến gen hiếm gặp như CDH1 cũng có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.
Tuy vậy, đa số trường hợp vẫn liên quan đến các yếu tố lối sống như nhiễm HP kéo dài, chế độ ăn mặn, hút thuốc, uống rượu bia và viêm dạ dày mạn tính. Người có yếu tố di truyền nên chủ động nội soi sớm và định kỳ, kiểm tra HP và cân nhắc các phương pháp sàng lọc phù hợp.
Kết luận
Ung thư dạ dày có thể xuất hiện với nhiều biểu hiện khác nhau, từ những dấu hiệu âm thầm khó nhận biết đến các triệu chứng rõ rệt như đau thượng vị kéo dài, buồn nôn, sụt cân hay rối loạn tiêu hóa. Việc hiểu đúng và theo dõi các triệu chứng ung thư dạ dày đóng vai trò quan trọng giúp người bệnh chủ động hơn trong việc thăm khám.
Nhận biết sớm và tầm soát định kỳ luôn là chìa khóa để phát hiện ung thư dạ dày ở giai đoạn sớm. Những phương pháp chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm,… đều mang lại giá trị quan trọng trong quá trình sàng lọc và chẩn đoán.
Lưu ý: Bài viết chỉ cung cấp thông tin y khoa tổng quát và không thay thế cho tư vấn chuyên môn. Nếu bạn đang gặp triệu chứng bất thường hoặc lo ngại về sức khỏe dạ dày, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa để được đánh giá.
