Nhiều phụ nữ cho rằng viêm lộ tuyến là giai đoạn sớm của tổn thương tiền ung thư cổ tử cung hoặc có thể tiến triển thành ung thư nếu không điều trị. Thực tế, viêm lộ tuyến và tổn thương tiền ung thư có liên quan với nhau không?
Viêm lộ tuyến cổ tử cung là gì?
Lộ tuyến cổ tử cung là hiện tượng các tế bào tuyến vốn nằm bên trong ống cổ tử cung phát triển lan ra bề mặt ngoài cổ tử cung. Đây là một thay đổi sinh lý khá phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, đặc biệt ở những người có nồng độ estrogen cao hoặc đang mang thai.
Khi vùng lộ tuyến tiếp xúc với môi trường âm đạo, các tế bào tuyến tiết nhiều dịch nhầy hơn và dễ bị vi khuẩn, nấm hoặc các tác nhân gây bệnh tấn công, dẫn đến viêm lộ tuyến cổ tử cung. Các triệu chứng thường gặp bao gồm khí hư ra nhiều, khí hư có mùi, ngứa rát âm đạo, đau khi quan hệ hoặc chảy máu nhẹ sau quan hệ. Tuy nhiên, nhiều trường hợp không có biểu hiện rõ ràng và chỉ được phát hiện khi khám phụ khoa định kỳ.
Các cấp độ viêm lộ tuyến cổ tử cung
Tổn thương tiền ung thư cổ tử cung là gì?
Tổn thương tiền ung thư cổ tử cung (còn gọi là tổn thương trong biểu mô cổ tử cung) là tình trạng các tế bào biểu mô cổ tử cung xuất hiện những biến đổi bất thường nhưng chưa xâm lấn vào các mô sâu hơn.
Phần lớn các tổn thương này liên quan đến nhiễm virus HPV nguy cơ cao kéo dài, đặc biệt là HPV type 16 và 18. Nếu không được phát hiện và theo dõi, một số trường hợp có thể tiến triển thành ung thư cổ tử cung sau nhiều năm. Điều quan trọng là tổn thương tiền ung thư không phải ung thư, nhưng đây là giai đoạn mà việc phát hiện và điều trị có hiệu quả rất cao trong phòng ngừa ung thư cổ tử cung.
Viêm lộ tuyến và tổn thương tiền ung thư có giống nhau không?
Mặc dù đều xảy ra tại cổ tử cung, nhưng hai tình trạng này khác nhau hoàn toàn về bản chất. Viêm lộ tuyến là tình trạng viêm của vùng lộ tuyến và được xem là bệnh lý lành tính. Trong khi đó, tổn thương tiền ung thư là sự biến đổi bất thường của các tế bào biểu mô cổ tử cung dưới tác động kéo dài của HPV nguy cơ cao.
Nói cách khác, viêm lộ tuyến không phải là tổn thương tiền ung thư, cũng không được xem là một giai đoạn tiến triển của ung thư cổ tử cung.
Viêm lộ tuyến có làm tăng nguy cơ tổn thương tiền ung thư không?
Đến nay, chưa có bằng chứng khoa học khẳng định viêm lộ tuyến tự gây ra tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư cổ tử cung. Tuy nhiên, hai tình trạng này có thể cùng tồn tại ở một người.
Ví dụ, một phụ nữ có thể vừa bị viêm lộ tuyến vừa nhiễm HPV nguy cơ cao. Trong trường hợp này, viêm lộ tuyến không phải là nguyên nhân gây tổn thương tiền ung thư, mà yếu tố nguy cơ chính vẫn là nhiễm HPV kéo dài.
Ngoài ra, tình trạng viêm kéo dài do các bệnh lây truyền qua đường tình dục hoặc nhiễm trùng cổ tử cung có thể làm thay đổi môi trường tại cổ tử cung. Một số nghiên cứu cho thấy viêm mạn tính có thể ảnh hưởng đến khả năng đào thải HPV của cơ thể, tuy nhiên mối liên hệ này vẫn đang được nghiên cứu và chưa được xem là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến ung thư cổ tử cung.
viêm lộ tuyến và tổn thương tiền ung thư có liên quan với nhau không?
Vì sao người bị viêm lộ tuyến vẫn được chỉ định xét nghiệm HPV hoặc Pap smear?
Đây là điều khiến nhiều chị em hiểu nhầm rằng viêm lộ tuyến và tổn thương tiền ung thư là môt.
Thực tế, bác sĩ chỉ định HPV test hoặc Pap smear không phải để kiểm tra mức độ nặng của viêm lộ tuyến, mà nhằm đánh giá xem người bệnh có đồng thời nhiễm HPV nguy cơ cao hoặc có tổn thương tiền ung thư hay không.
Đặc biệt, nếu người bệnh có các dấu hiệu như:
- Chảy máu sau quan hệ.
- Viêm lộ tuyến tái phát nhiều lần.
- Khám phụ khoa thấy cổ tử cung bất thường.
- Kết quả Pap smear trước đó bất thường.
- Thuộc nhóm tuổi cần tầm soát ung thư cổ tử cung.
Bác sĩ có thể chỉ định thêm HPV test, Pap smear hoặc soi cổ tử cung để đánh giá toàn diện hơn.
Làm thế nào để phát hiện tổn thương tiền ung thư?
Các tổn thương tiền ung thư thường không gây triệu chứng rõ ràng, vì vậy không thể phát hiện chỉ dựa vào biểu hiện lâm sàng.
Hiện nay, những phương pháp được khuyến cáo để phát hiện sớm gồm:
Xét nghiệm HPV
HPV test giúp phát hiện các type HPV nguy cơ cao có liên quan đến ung thư cổ tử cung.
Pap smear
Pap smear giúp phát hiện các tế bào cổ tử cung bất thường trước khi chúng tiến triển thành ung thư.
Soi cổ tử cung
Nếu HPV hoặc Pap smear bất thường, bác sĩ có thể chỉ định soi cổ tử cung để quan sát trực tiếp các vùng nghi ngờ và sinh thiết khi cần.
Xét nghiệm methyl hóa DNA hỗ trợ phân tầng nguy cơ
Trong những năm gần đây, bên cạnh HPV test và Pap smear, một số kỹ thuật sinh học phân tử như xét nghiệm methyl hóa DNA đang ứng dụng nhằm hỗ trợ tầm soát sớm và phân tầng nguy cơ ung thư phụ khoa.
Không chỉ phản ánh những biến đổi sớm ở cấp độ gen, các chỉ dấu này còn giúp nhận diện nguy cơ tiến triển ung thư ngay từ giai đoạn sớm, từ đó hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định điều trị phù hợp hơn. Nhiều nghiên cứu đã cho thấy việc ứng dụng methyl hóa gen trong tầm soát có thể giúp giảm đáng kể các chỉ định soi cổ tử cung và sinh thiết không cần thiết, đồng thời vẫn đảm bảo hiệu quả phát hiện bệnh.
Các xét nghiệm tầm soát ung thư phụ khoa ứng dụng công nghệ methyl hóa DNA bao gồm:
– epiHERA: Giải pháp phân tích methyl hóa CDO1 & CELF4, hỗ trợ phát hiện sớm và phân tầng nguy cơ ung thư nội mạc tử cung.
– Cervix360: Giải pháp kết hợp methyl hóa PAX1 & JAM3 cùng định type HPV, hỗ trợ phát hiện sớm và phân tầng nguy cơ ung thư cổ tử cung.
– SPOT-MAS Eva: Giải pháp hỗ trợ phát hiện sớm đồng thời 02 loại ung thư phụ khoa phổ biến & nghiêm trọng, với độ chính xác cao và xâm lấn tối thiểu.
Chủ đồng tầm soát ung thư phụ khoa là chủ động sống khỏe
Nếu bị viêm lộ tuyến thì nên làm gì?
Nếu được chẩn đoán viêm lộ tuyến, chị em không nên quá lo lắng vì đây là bệnh lý lành tính và có thể điều trị hiệu quả.
Điều quan trọng là điều trị viêm theo đúng hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý sử dụng thuốc hoặc các phương pháp dân gian, nên khám phụ khoa định kỳ, thực hiện tầm soát ung thư cổ tử cung đúng độ tuổi và lịch hẹn, tiêm vắc xin HPV nếu còn trong nhóm được khuyến cáo.
Việc điều trị viêm lộ tuyến và tầm soát ung thư cổ tử cung là hai mục tiêu khác nhau, nhưng đều cần thiết để bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.
Viêm lộ tuyến và tổn thương tiền ung thư là hai tình trạng hoàn toàn khác nhau. Viêm lộ tuyến là bệnh lý lành tính và không phải là tổn thương tiền ung thư. Nguyên nhân chính dẫn đến tổn thương tiền ung thư cổ tử cung vẫn là nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài. Tuy nhiên, hai tình trạng này có thể xuất hiện đồng thời, vì vậy phụ nữ bị viêm lộ tuyến vẫn nên thực hiện tầm soát ung thư cổ tử cung theo khuyến cáo. Chủ động khám phụ khoa định kỳ, kết hợp các phương pháp tầm soát sẽ giúp phát hiện sớm các bất thường và phòng ngừa ung thư cổ tử cung hiệu quả.
Nguồn tài liệu tham khảo
https://www.who.int/publications/i/item/9789240030824
https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/practice-advisory/articles/2021/04/updated-cervical-cancer-screening-guidelines
https://www.asccp.org/guidelines
https://www.cancer.gov/types/cervical/patient/cervical-prevention-pdq
https://www.cdc.gov/hpv/about/index.html
https://tudu.com.vn/
