Không ít người lo lắng rằng viêm lộ tuyến có thể tiến triển thành ung thư nên muốn thực hiện ngay các xét nghiệm tầm soát. Ngược lại, cũng có người cho rằng chỉ cần điều trị viêm là đủ và không cần kiểm tra thêm. Vậy viêm lộ tuyến có cần tầm soát ung thư cổ tử cung không?
Thực tế, viêm lộ tuyến không phải là ung thư và cũng không tự chuyển thành ung thư cổ tử cung. Tuy nhiên, phụ nữ bị viêm lộ tuyến vẫn nên thực hiện tầm soát ung thư cổ tử cung theo khuyến cáo về độ tuổi và yếu tố nguy cơ, bởi hai tình trạng này hoàn toàn có thể cùng tồn tại. Đây cũng là quan điểm được khuyến cáo bởi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) và Hiệp hội Soi cổ tử cung và Bệnh lý cổ tử cung Hoa Kỳ (ASCCP).
Viêm lộ tuyến cổ tử cung là gì?
Viêm lộ tuyến cổ tử cung là tình trạng vùng lộ tuyến ở cổ tử cung bị viêm do vi khuẩn, nấm hoặc các tác nhân gây bệnh khác. Lộ tuyến cổ tử cung vốn là hiện tượng sinh lý khá phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, xảy ra khi các tế bào tuyến trong ống cổ tử cung phát triển lan ra mặt ngoài cổ tử cung.
Do các tế bào tuyến tiết nhiều dịch nhầy nên khu vực này dễ bị kích thích và tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển, từ đó gây viêm. Người bệnh có thể gặp các triệu chứng như khí hư ra nhiều, khí hư có mùi, ngứa rát âm đạo, đau khi quan hệ hoặc chảy máu nhẹ sau quan hệ. Tuy nhiên, cũng có nhiều trường hợp hoàn toàn không có triệu chứng và chỉ được phát hiện khi khám phụ khoa định kỳ.
Viêm lộ tuyến có cần tầm soát ung thư cổ tử cung không?
Viêm lộ tuyến có gây ung thư cổ tử cung không?
Theo các hướng dẫn chuyên môn hiện nay, viêm lộ tuyến cổ tử cung không phải là tổn thương tiền ung thư và không tự tiến triển thành ung thư cổ tử cung.
Ung thư cổ tử cung chủ yếu liên quan đến tình trạng nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài, đặc biệt là các type HPV 16 và HPV 18. Trong khi đó, viêm lộ tuyến là bệnh lý viêm lành tính do sự thay đổi của biểu mô cổ tử cung kết hợp với tình trạng viêm nhiễm.
Điều này có nghĩa là điều trị khỏi viêm lộ tuyến không đồng nghĩa với việc loại bỏ nguy cơ ung thư cổ tử cung, và ngược lại, người mắc viêm lộ tuyến vẫn có thể đồng thời nhiễm HPV hoặc có tổn thương tiền ung thư nếu không được tầm soát.
Viêm lộ tuyến có cần tầm soát ung thư cổ tử cung không?
Câu trả lời là có, nhưng không phải vì viêm lộ tuyến sẽ trở thành ung thư, mà vì mọi phụ nữ trong độ tuổi khuyến cáo đều nên được tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ.
Theo WHO và ACOG, tầm soát ung thư cổ tử cung giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư ở giai đoạn rất sớm, ngay cả khi người bệnh chưa có bất kỳ triệu chứng nào.
Nếu đang mắc viêm lộ tuyến, việc tầm soát càng có ý nghĩa bởi một số triệu chứng của viêm lộ tuyến như chảy máu sau quan hệ hoặc khí hư bất thường cũng có thể gặp ở những tổn thương cổ tử cung khác. Tầm soát giúp bác sĩ phân biệt nguyên nhân gây triệu chứng và tránh bỏ sót các bất thường cần điều trị sớm.
Viêm lộ tuyến cổ tử cung là tình trạng vùng lộ tuyến ở cổ tử cung bị viêm do vi khuẩn, nấm hoặc các tác nhân gây bệnh khác
Khi nào người bị viêm lộ tuyến nên tầm soát ung thư cổ tử cung?
Việc tầm soát không phụ thuộc hoàn toàn vào việc có viêm lộ tuyến hay không mà dựa trên độ tuổi, tiền sử bệnh và các yếu tố nguy cơ.
Người bị viêm lộ tuyến nên trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Đã đến độ tuổi được khuyến cáo tầm soát ung thư cổ tử cung (từ 30 tuổi trở lên)
- Chưa từng thực hiện HPV test hoặc Pap smear.
- Có kết quả HPV dương tính trước đó.
- Có tiền sử Pap smear bất thường.
- Viêm lộ tuyến tái phát nhiều lần hoặc kéo dài.
- Có chảy máu sau quan hệ hoặc ra huyết âm đạo bất thường.
- Khám phụ khoa phát hiện cổ tử cung có tổn thương nghi ngờ.
- Có hệ miễn dịch suy giảm hoặc các yếu tố nguy cơ khác theo đánh giá của bác sĩ.
Trong những trường hợp này, bác sĩ có thể chỉ định HPV test, Pap smear hoặc kết hợp cả hai để đánh giá nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung.
Những phương pháp tầm soát ung thư cổ tử cung hiện nay
Hiện nay có nhiều phương pháp giúp phát hiện sớm các tổn thương cổ tử cung trước khi tiến triển thành ung thư.
Xét nghiệm HPV
HPV test giúp phát hiện sự hiện diện của các type HPV nguy cơ cao gây ung thư cổ tử cung.
Xét nghiệm Pap smear
Pap smear (phết tế bào cổ tử cung) giúp phát hiện những thay đổi bất thường của tế bào cổ tử cung trước khi chúng tiến triển thành ung thư.
Đồng xét nghiệm (Co-testing)
Ở một số nhóm phụ nữ, bác sĩ có thể chỉ định kết hợp HPV test và Pap smear để tăng hiệu quả phát hiện các tổn thương nguy cơ cao.
Các xét nghiệm sinh học phân tử hỗ trợ phân tầng nguy cơ
Trong những năm gần đây, bên cạnh HPV test và Pap smear, một số kỹ thuật sinh học phân tử như xét nghiệm methyl hóa DNA đang được nghiên cứu và ứng dụng nhằm hỗ trợ phân tầng nguy cơ ở phụ nữ có HPV nguy cơ cao hoặc có kết quả tầm soát bất thường.
Không chỉ phản ánh những biến đổi sớm ở cấp độ gen, các chỉ dấu này còn giúp nhận diện nguy cơ tiến triển ung thư ngay từ giai đoạn sớm, từ đó hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định điều trị phù hợp hơn. Nhiều nghiên cứu đã cho thấy việc ứng dụng methyl hóa gen trong tầm soát có thể giúp giảm đáng kể các chỉ định soi cổ tử cung và sinh thiết không cần thiết, đồng thời vẫn đảm bảo hiệu quả phát hiện bệnh.
Phết tế bào cổ tử cung để tầm soát ung thư phụ khoa
Các xét nghiệm tầm soát ung thư phụ khoa ứng dụng công nghệ methyl hóa DNA bao gồm:
– epiHERA: Giải pháp phân tích methyl hóa CDO1 & CELF4, hỗ trợ phát hiện sớm và phân tầng nguy cơ ung thư nội mạc tử cung.
– Cervix360: Giải pháp kết hợp methyl hóa PAX1 & JAM3 cùng định type HPV, hỗ trợ phát hiện sớm và phân tầng nguy cơ ung thư cổ tử cung.
– SPOT-MAS Eva: Giải pháp hỗ trợ phát hiện sớm đồng thời 02 loại ung thư phụ khoa phổ biến & nghiêm trọng, với độ chính xác cao và xâm lấn tối thiểu.
Bên cạnh điều trị viêm lộ tuyến đúng cách, chị em nên duy trì các biện pháp phòng ngừa ung thư cổ tử cung như:
- Tiêm vắc xin HPV nếu còn trong nhóm được khuyến cáo.
- Khám phụ khoa định kỳ.
- Thực hiện tầm soát ung thư cổ tử cung đúng lịch.
- Quan hệ tình dục an toàn.
- Không hút thuốc lá.
- Điều trị triệt để các bệnh lý phụ khoa khi có chỉ định.
Việc chủ động tầm soát và theo dõi định kỳ giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ tiến triển thành ung thư cổ tử cung.
Viêm lộ tuyến có cần tầm soát ung thư cổ tử cung không? Câu trả lời là có, nhưng không phải vì viêm lộ tuyến sẽ chuyển thành ung thư. Viêm lộ tuyến là bệnh lý lành tính, trong khi ung thư cổ tử cung chủ yếu liên quan đến nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài. Tuy nhiên, hai tình trạng này có thể cùng tồn tại, vì vậy phụ nữ bị viêm lộ tuyến vẫn nên thực hiện tầm soát ung thư cổ tử cung theo khuyến cáo về độ tuổi và nguy cơ.
Nguồn tài liệu tham khảo
World Health Organization (WHO). WHO guideline for screening and treatment of cervical pre-cancer lesions for cervical cancer prevention (2021, cập nhật 2024)
https://www.who.int/publications/i/item/9789240030824
https://www.asccp.org/guidelines
https://www.cdc.gov/cervical-cancer/screening/index.html
