Nhiều phụ nữ vẫn còn khá mơ hồ về việc khám ung thư cổ tử cung là gì, cần thực hiện những xét nghiệm nào, có đau không và khi nào nên đi khám. Thực tế, việc chủ động khám và tầm soát định kỳ có thể giúp phát hiện những tổn thương tiền ung thư trước nhiều năm, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ tiến triển thành ung thư thực sự.
Ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh ung thư phụ khoa phổ biến ở phụ nữ, nhưng cũng là một trong số ít bệnh ung thư có thể phát hiện sớm và phòng ngừa hiệu quả nếu được tầm soát định kỳ.
Khám ung thư cổ tử cung là gì?
Khám ung thư cổ tử cung là quá trình kiểm tra và thực hiện các xét nghiệm nhằm phát hiện sớm các bất thường ở cổ tử cung, đặc biệt là những tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn sớm. Mục tiêu của việc khám không phải chỉ để phát hiện ung thư khi đã có triệu chứng, mà quan trọng hơn là phát hiện các thay đổi bất thường trước khi bệnh tiến triển nặng.
Theo WHO, phần lớn ung thư cổ tử cung liên quan đến nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài. Đây là loại virus lây truyền chủ yếu qua đường tình dục và có thể tồn tại âm thầm trong cơ thể nhiều năm trước khi gây biến đổi tế bào cổ tử cung.
Điều đáng chú ý là ung thư cổ tử cung giai đoạn sớm thường không có biểu hiện rõ ràng. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện các dấu hiệu như ra huyết âm đạo bất thường, đau vùng chậu hoặc ra máu sau quan hệ. Vì vậy, khám và tầm soát định kỳ đóng vai trò rất quan trọng ngay cả khi phụ nữ hoàn toàn khỏe mạnh.
Ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh ung thư phụ khoa phổ biến ở phụ nữ
Khám ung thư cổ tử cung gồm những gì?
Thông thường, quy trình khám ung thư cổ tử cung sẽ bao gồm khám phụ khoa kết hợp với một hoặc nhiều xét nghiệm chuyên sâu tùy tình trạng của từng người.
Khám phụ khoa
Đây thường là bước đầu tiên trong quá trình khám. Bác sĩ sẽ kiểm tra âm đạo, cổ tử cung, tử cung và vùng chậu nhằm phát hiện các dấu hiệu bất thường như viêm nhiễm, tổn thương hoặc chảy máu bất thường.
Khám phụ khoa thông thường không thể khẳng định có ung thư cổ tử cung hay không, nhưng là bước quan trọng giúp bác sĩ đánh giá ban đầu và chỉ định thêm các xét nghiệm phù hợp.
Xét nghiệm Pap smear
Pap smear hay phết tế bào cổ tử cung là phương pháp tầm soát phổ biến nhất hiện nay. Bác sĩ sẽ sử dụng bàn chải nhỏ để lấy mẫu tế bào ở cổ tử cung rồi gửi đến phòng xét nghiệm nhằm phát hiện các biến đổi bất thường của tế bào.
Pap smear giúp phát hiện các tổn thương tiền ung thư trước khi tiến triển thành ung thư cổ tử cung. Theo nhiều tài liệu y khoa, phương pháp này đã góp phần làm giảm đáng kể tỷ lệ tử vong do ung thư cổ tử cung trên toàn thế giới.
Hiện nay có hai kỹ thuật phổ biến là Pap smear cổ điển và Pap nhúng dịch (ThinPrep/Liquid Prep). Trong đó, Pap nhúng dịch thường cho chất lượng mẫu tốt hơn và cải thiện khả năng phát hiện bất thường.
Trên 30 tuổi, chị em nên chủ động khám ung thư cổ tử cung
Xét nghiệm HPV
HPV test là xét nghiệm giúp phát hiện sự hiện diện của virus HPV nguy cơ cao – nguyên nhân chính gây ung thư cổ tử cung.
Khác với Pap smear là tìm các tế bào bất thường, HPV test tập trung tìm “nguyên nhân” gây bệnh. Có thể hiểu đơn giản: HPV test phát hiện virus, còn Pap smear đánh giá xem tế bào đã bị ảnh hưởng hay chưa.
Nhiều hướng dẫn hiện nay khuyến cáo phụ nữ từ 30 tuổi nên kết hợp HPV test cùng Pap smear để tăng hiệu quả phát hiện nguy cơ.
Xét nghiệm Cervix360 hoặc SPOT-MAS Eva
Các phương pháp sàng lọc truyền thống còn tồn tại những hạn chế nhất định. Pap smear có thể bỏ sót tổn thương tiền ung thư do độ nhạy chưa cao, trong khi xét nghiệm HPV lại có nguy cơ tạo ra nhiều kết quả dương tính giả, dẫn đến gia tăng chỉ định soi cổ tử cung.
Sự phát triển của sinh học phân tử, đặc biệt là các dấu ấn methyl hóa DNA, đang mở ra một hướng tiếp cận mới trong tầm soát ung thư phụ khoa. Không chỉ phản ánh những biến đổi sớm ở cấp độ gen, các chỉ dấu này còn giúp nhận diện nguy cơ tiến triển ung thư ngay từ giai đoạn sớm, từ đó hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định điều trị phù hợp hơn. Nhiều nghiên cứu đã cho thấy việc ứng dụng methyl hóa gen trong tầm soát có thể giúp giảm đáng kể các chỉ định soi cổ tử cung và sinh thiết không cần thiết, đồng thời vẫn đảm bảo hiệu quả phát hiện bệnh.
Ứng dụng xu hướng methyl hóa DNA của thế giới, Gene Solutions đã ra mắt các giải pháp tầm soát ung thư phụ khoa toàn diện, hỗ trợ từ sàng lọc đến phân tầng nguy cơ với chi phí hợp lý. :
– epiHERA: Giải pháp phân tích methyl hóa CDO1 & CELF4, hỗ trợ phát hiện sớm và phân tầng nguy cơ ung thư nội mạc tử cung.
– Cervix360: Giải pháp kết hợp methyl hóa PAX1 & JAM3 cùng định type HPV, hỗ trợ phát hiện sớm và phân tầng nguy cơ ung thư cổ tử cung.
– SPOT-MAS Eva: Giải pháp hỗ trợ phát hiện sớm đồng thời 02 loại ung thư phụ khoa phổ biến & nghiêm trọng, với độ chính xác cao và xâm lấn tối thiểu.
– SPOT-MAS 10: Giải pháp tầm soát đồng thời 10 loại ung thư bằng công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới (NGS), hỗ trợ phát hiện sớm với độ chính xác cao.
Các giải pháp này không chỉ giúp phát hiện sớm mà còn góp phần giảm các thủ thuật xâm lấn không cần thiết, cải thiện trải nghiệm và tâm lý cho người bệnh.
Phương pháp tầm soát ung thư cổ tử cung mới từ Gene Solutions
Soi cổ tử cung
Nếu xét nghiệm tầm soát cho kết quả bất thường, bác sĩ có thể chỉ định soi cổ tử cung. Đây là kỹ thuật sử dụng thiết bị phóng đại chuyên dụng giúp quan sát rõ hơn bề mặt cổ tử cung.
Trong quá trình soi, bác sĩ có thể sử dụng dung dịch acetic acid hoặc Lugol để làm nổi bật vùng tổn thương. Nếu phát hiện nghi ngờ bất thường, bác sĩ sẽ lấy mẫu mô nhỏ để sinh thiết.
Sinh thiết cổ tử cung
Sinh thiết là phương pháp giúp chẩn đoán xác định ung thư hoặc tổn thương tiền ung thư. Mẫu mô được lấy sẽ được quan sát dưới kính hiển vi để đánh giá mức độ bất thường của tế bào.
Không phải ai đi khám ung thư cổ tử cung cũng cần sinh thiết. Phương pháp này thường chỉ được thực hiện khi có nghi ngờ bất thường sau các bước tầm soát ban đầu.
Quy trình khám ung thư cổ tử cung diễn ra như thế nào?
Thông thường, quá trình khám diễn ra khá nhanh và đơn giản. Sau khi trao đổi tiền sử bệnh và các yếu tố nguy cơ, bác sĩ sẽ tiến hành khám phụ khoa và lấy mẫu tế bào cổ tử cung.
Người bệnh sẽ nằm ở tư thế sản khoa. Bác sĩ sử dụng mỏ vịt để quan sát cổ tử cung rồi dùng bàn chải nhỏ lấy mẫu tế bào. Quá trình này thường chỉ kéo dài vài phút.
Nhiều phụ nữ lo lắng việc lấy mẫu sẽ đau. Thực tế, phần lớn chỉ cảm thấy hơi khó chịu nhẹ hoặc căng tức trong thời gian ngắn.
Trước khi khám ung thư cổ tử cung cần lưu ý gì?
Để kết quả chính xác hơn, phụ nữ thường được khuyến cáo:
- Không quan hệ tình dục trước khám khoảng 24-48 giờ
- Không thụt rửa âm đạo
- Không đặt thuốc âm đạo trước xét nghiệm
- Tránh thực hiện khi đang có kinh nguyệt
Ngoài ra, nên giữ tâm lý thoải mái để quá trình khám diễn ra nhẹ nhàng hơn.
Khám ung thư cổ tử cung là bước quan trọng giúp phụ nữ chủ động bảo vệ sức khỏe và phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư trước khi bệnh tiến triển nghiêm trọng. Hiện nay có nhiều phương pháp tầm soát hiệu quả như Pap smear, HPV test, soi cổ tử cung và các xét nghiệm sinh học phân tử hiện đại.
Điều quan trọng nhất là không nên đợi có triệu chứng mới đi khám. Chủ động tầm soát định kỳ đúng thời điểm vẫn là cách hiệu quả nhất giúp giảm nguy cơ ung thư cổ tử cung và nâng cao hiệu quả điều trị.
Nguồn tài liệu tham khảo
