U nang buồng trứng và ung thư buồng trứng khác nhau thế nào? Đây là thắc mắc của rất nhiều phụ nữ khi kết quả siêu âm cho thấy có khối u ở buồng trứng. Không ít người nghe đến cụm từ “u buồng trứng” liền lo lắng mình đã mắc ung thư.
Tuy nhiên, trên thực tế, u nang buồng trứng và ung thư buồng trứng là hai bệnh lý hoàn toàn khác nhau về bản chất, mức độ nguy hiểm cũng như hướng điều trị. Phần lớn u nang buồng trứng là lành tính và không phải ung thư, trong khi ung thư buồng trứng là bệnh lý ác tính cần được phát hiện và điều trị càng sớm càng tốt. Hiểu rõ sự khác biệt giữa hai tình trạng này sẽ giúp chị em chủ động theo dõi sức khỏe và tránh tâm lý hoang mang không cần thiết.
U nang buồng trứng và ung thư buồng trứng khác nhau thế nào?
U nang buồng trứng là gì?
U nang buồng trứng là tình trạng xuất hiện một túi chứa dịch hoặc mô bất thường bên trong hoặc trên bề mặt buồng trứng. Đây là một trong những bệnh lý phụ khoa thường gặp ở phụ nữ, đặc biệt trong độ tuổi sinh sản.
Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG), đa số u nang buồng trứng ở phụ nữ tiền mãn kinh là nang cơ năng. Loại nang này hình thành trong quá trình rụng trứng và thường tự biến mất sau vài tuần hoặc vài chu kỳ kinh nguyệt mà không cần điều trị.
Ngoài nang cơ năng, còn có các u nang thực thể như u nang bì (u quái trưởng thành), u nang tuyến thanh dịch, u nang tuyến nhầy hoặc nang lạc nội mạc tử cung (endometrioma). Những khối u này thường không tự biến mất và có thể cần theo dõi hoặc điều trị tùy từng trường hợp. Tuy nhiên, đa số vẫn là các tổn thương lành tính.
Ung thư buồng trứng là gì?
Ung thư buồng trứng là bệnh lý ác tính xảy ra khi các tế bào trong buồng trứng phát triển bất thường, mất kiểm soát và có khả năng xâm lấn các mô xung quanh hoặc di căn đến những cơ quan khác trong cơ thể.
Khác với u nang buồng trứng, ung thư buồng trứng thường diễn tiến âm thầm trong giai đoạn đầu. Các triệu chứng ban đầu khá mơ hồ, dễ nhầm lẫn với bệnh lý tiêu hóa hoặc tiết niệu, khiến nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển. Chính vì vậy, ung thư buồng trứng thường được gọi là “kẻ giết người thầm lặng”.
U nang buồng trứng và ung thư buồng trứng khác nhau thế nào?
Mặc dù đều có thể biểu hiện dưới dạng một khối ở buồng trứng, nhưng u nang buồng trứng và ung thư buồng trứng khác nhau ở nhiều đặc điểm quan trọng.
Khác nhau về bản chất bệnh
U nang buồng trứng và ung thư buồng trứng khác nhau thế nào? Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở bản chất của khối u. U nang buồng trứng phần lớn là tổn thương lành tính. Nhiều nang hình thành do hoạt động sinh lý bình thường của buồng trứng và có thể tự biến mất theo thời gian.
Trong khi đó, ung thư buồng trứng là sự tăng sinh của các tế bào ác tính. Nếu không được điều trị, các tế bào ung thư có thể lan sang phúc mạc, hạch bạch huyết hoặc các cơ quan khác trong cơ thể.
Khác nhau về triệu chứng
Đa số u nang buồng trứng không gây triệu chứng và thường được phát hiện tình cờ khi khám phụ khoa hoặc siêu âm. Nếu khối u phát triển lớn, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như đau âm ỉ vùng bụng dưới hoặc vùng chậu, cảm giác đầy bụng, chướng bụng, đau khi quan hệ tình dục, tiểu nhiều lần hoặc rối loạn kinh nguyệt. Tuy nhiên, các triệu chứng này thường không đặc hiệu và có thể gặp trong nhiều bệnh lý phụ khoa khác.
Đối với ung thư buồng trứng, các triệu chứng thường kéo dài và có xu hướng nặng dần theo thời gian. Người bệnh có thể gặp tình trạng chướng bụng liên tục, đầy hơi, nhanh no, chán ăn, đau vùng chậu, tiểu gấp, tiểu nhiều lần, mệt mỏi hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân. Nếu các triệu chứng này kéo dài trên 2-3 tuần, chị em nên đến cơ sở y tế để được thăm khám.
Hình ảnh ung thư buồng trứng
Khác nhau trên hình ảnh siêu âm
Siêu âm là phương pháp quan trọng giúp đánh giá đặc điểm của khối u buồng trứng. Một u nang lành tính thường có hình dạng tròn hoặc bầu dục, là nang đơn thùy, thành mỏng, chứa dịch trong và không có thành phần đặc hoặc chồi nhú.
Ngược lại, những khối u có nhiều vách ngăn, thành dày, chồi sùi, thành phần đặc hoặc tăng sinh mạch máu sẽ làm tăng nghi ngờ ác tính và thường cần được đánh giá thêm bằng các phương pháp khác. Tuy nhiên, chỉ dựa vào siêu âm vẫn chưa thể khẳng định chắc chắn là ung thư.
Khác nhau về độ tuổi mắc bệnh
Ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, đa số khối u buồng trứng là lành tính. Trong khi đó, ở phụ nữ sau mãn kinh, nguy cơ khối u là ác tính cao hơn. Vì vậy, bất kỳ khối u buồng trứng nào phát hiện ở nhóm đối tượng này đều cần được bác sĩ đánh giá cẩn thận.
Có phải mọi u nang buồng trứng đều có thể trở thành ung thư?
Đây là một trong những hiểu lầm phổ biến nhất. Theo ACOG, phần lớn u nang buồng trứng không tiến triển thành ung thư. Đặc biệt, các nang cơ năng gần như không liên quan đến ung thư buồng trứng và thường tự thoái triển.
Tuy nhiên, một số khối u buồng trứng có cấu trúc phức tạp, kích thước lớn hoặc xuất hiện ở phụ nữ sau mãn kinh có thể cần được theo dõi sát hoặc phẫu thuật để xác định bản chất. Vì vậy, khi phát hiện u nang buồng trứng, chị em không nên tự kết luận mà cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá đầy đủ.
U nang buồng trứng có thể gây biến chứng không?
Mặc dù đa số u nang buồng trứng là lành tính, một số trường hợp vẫn có thể gây biến chứng nếu không được theo dõi. Các biến chứng thường gặp gồm xoắn buồng trứng, vỡ nang hoặc chảy máu trong nang. Người bệnh thường xuất hiện cơn đau bụng dữ dội, đột ngột, có thể kèm buồn nôn, nôn hoặc choáng. Đây là tình trạng cấp cứu cần được đưa đến bệnh viện ngay để được xử trí kịp thời nhằm bảo tồn chức năng buồng trứng và hạn chế biến chứng.
Đau bụng dưới hoặc đau vùng chậu kéo dài là dấu hiệu bất thường mà chị em cần lưu ý
Chị em nên đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:
- Đau bụng dưới hoặc đau vùng chậu kéo dài.
- Chướng bụng hoặc bụng to nhanh bất thường.
- Nhanh no, chán ăn kéo dài.
- Tiểu nhiều lần hoặc tiểu gấp không rõ nguyên nhân.
- Sụt cân không rõ lý do.
- Ra huyết âm đạo bất thường, đặc biệt sau mãn kinh.
- Kết quả siêu âm phát hiện khối u buồng trứng có thành phần đặc, nhiều vách ngăn hoặc chồi nhú.
Việc phát hiện sớm giúp bác sĩ xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, đồng thời nâng cao hiệu quả điều trị nếu không may là ung thư.
U nang buồng trứng và ung thư buồng trứng khác nhau thế nào? U nang buồng trứng và ung thư buồng trứng là hai bệnh lý khác nhau về bản chất, tiên lượng và cách điều trị. Phần lớn u nang buồng trứng là lành tính và không phải ung thư. Tuy nhiên, một số khối u có đặc điểm nghi ngờ hoặc xuất hiện ở phụ nữ thuộc nhóm nguy cơ cao vẫn cần được đánh giá kỹ lưỡng để loại trừ khả năng ác tính. Điều quan trọng là không phải mọi khối u buồng trứng đều là ung thư, nhưng cũng không nên chủ quan khi phát hiện có u nang. Thăm khám chuyên khoa, theo dõi định kỳ và thực hiện các xét nghiệm theo chỉ định của bác sĩ là cách tốt nhất để xác định chính xác bản chất của khối u và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Nguồn tài liệu tham khảo
https://www.acog.org/womens-health/faqs/ovarian-cysts
https://www.rcog.org.uk/guidance/browse-all-guidance/green-top-guidelines/ovarian-cysts-in-postmenopausal-women-green-top-guideline-no-34/
https://www.racgp.org.au/afp/2015/january-february/investigation-and-management-of-an-ovarian-mass
https://www.cancer.org/cancer/types/ovarian-cancer/detection-diagnosis-staging/signs-and-symptoms.html
https://bvnguyentriphuong.com.vn/san-phu-khoa/phan-biet-giua-u-nang-hay-ung-thu-buong-trung
