Nang buồng trứng có phải ung thư không? Đây là một trong những câu hỏi được nhiều phụ nữ đặt ra khi nhận kết quả siêu âm phát hiện có nang buồng trứng.
Thực tế, phần lớn các trường hợp nang buồng trứng là lành tính và không phải ung thư. Tuy nhiên, trong một số ít trường hợp, khối u ở buồng trứng có thể là tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư, đặc biệt ở phụ nữ sau mãn kinh hoặc có các yếu tố nguy cơ đặc biệt. Vì vậy, việc hiểu đúng về nang buồng trứng, biết cách theo dõi và nhận diện các dấu hiệu bất thường sẽ giúp chị em chủ động bảo vệ sức khỏe và tránh tâm lý hoang mang không cần thiết.
Nang buồng trứng là gì?
Nang buồng trứng là tình trạng xuất hiện một túi chứa dịch hoặc mô bất thường bên trong hoặc trên bề mặt buồng trứng. Đây là bệnh lý phụ khoa khá phổ biến, có thể gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản cũng như sau mãn kinh.
Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG), đa số nang buồng trứng ở phụ nữ tiền mãn kinh là nang cơ năng, hình thành trong chu kỳ rụng trứng và thường tự biến mất sau vài tuần đến vài tháng mà không cần điều trị. Bên cạnh nang cơ năng, còn có nhiều loại nang thực thể như u nang bì, u nang tuyến, u lạc nội mạc tử cung (endometrioma)… Những loại nang này thường không tự mất và cần được bác sĩ theo dõi hoặc điều trị tùy từng trường hợp.
Nang buồng trứng khá phổ biến ở phụ nữ
Nang buồng trứng có phải ung thư không?
Câu trả lời là không phải tất cả nang buồng trứng đều là ung thư.
Theo thống kê từ ACOG và Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (American Cancer Society), đa số nang buồng trứng là lành tính, đặc biệt ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Nhiều trường hợp được phát hiện tình cờ khi khám phụ khoa hoặc siêu âm định kỳ và hoàn toàn không gây ảnh hưởng đến sức khỏe.
Tuy nhiên, vẫn có một tỷ lệ nhỏ khối u buồng trứng là ác tính hoặc có nguy cơ tiến triển thành ung thư. Nguy cơ này có xu hướng tăng theo tuổi, đặc biệt ở phụ nữ sau mãn kinh. Do đó, khi phát hiện nang buồng trứng, không nên quá lo lắng mà cần xác định chính xác bản chất của khối u thông qua thăm khám và các xét nghiệm cần thiết.
Làm thế nào để phân biệt nang buồng trứng lành tính và ung thư?
Không thể xác định nang buồng trứng có phải ung thư không chỉ dựa vào triệu chứng. Bác sĩ sẽ kết hợp nhiều yếu tố để đánh giá nguy cơ.
Hình ảnh siêu âm
Siêu âm là phương pháp đầu tay trong đánh giá khối u buồng trứng. Một nang lành tính thường có đặc điểm là thành mỏng, chứa dịch trong, không có vách dày hoặc chồi sùi bên trong. Ngược lại, những khối u có thành dày, nhiều vách ngăn, thành phần đặc, chồi nhú hoặc tăng sinh mạch máu có thể làm tăng nghi ngờ ác tính và cần được đánh giá thêm.
Độ tuổi của người bệnh
Ở phụ nữ trẻ, đa số nang buồng trứng là lành tính. Trong khi đó, ở phụ nữ sau mãn kinh, bất kỳ khối u buồng trứng nào cũng cần được theo dõi cẩn thận vì nguy cơ ung thư cao hơn.
Xét nghiệm hỗ trợ
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm như CA-125, HE4, chỉ số ROMA hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI), CT scan nhằm hỗ trợ đánh giá nguy cơ ác tính.
Cần lưu ý rằng các dấu ấn ung thư như CA-125 không phải là xét nghiệm chẩn đoán ung thư buồng trứng. Chỉ số này có thể tăng trong nhiều bệnh lý lành tính như lạc nội mạc tử cung, viêm vùng chậu hoặc thậm chí trong kỳ kinh nguyệt.
Giải phẫu bệnh
Tiêu chuẩn vàng để khẳng định một khối u buồng trứng có phải ung thư hay không vẫn là kết quả giải phẫu bệnh sau phẫu thuật hoặc sinh thiết khi có chỉ định.
Nang buồng trứng có phải ung thư không?
Dấu hiệu nào khiến bác sĩ nghi ngờ ung thư buồng trứng?
Ung thư buồng trứng thường được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” vì triệu chứng ban đầu khá mơ hồ và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa hoặc tiết niệu.
Một số dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý gồm:
- Bụng chướng hoặc đầy hơi kéo dài.
- Đau vùng chậu hoặc đau bụng dưới liên tục.
- Nhanh no khi ăn hoặc chán ăn.
- Tiểu nhiều lần, tiểu gấp.
- Mệt mỏi không rõ nguyên nhân.
- Sụt cân bất thường.
- Chu kỳ kinh nguyệt thay đổi hoặc ra huyết âm đạo bất thường.
Nếu các triệu chứng này kéo dài trên 2-3 tuần hoặc xuất hiện thường xuyên, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám.
Ai có nguy cơ cao mắc ung thư buồng trứng?
Mặc dù ung thư buồng trứng không phổ biến bằng ung thư vú hay ung thư cổ tử cung, một số nhóm phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn, bao gồm:
- Phụ nữ trên 50 tuổi hoặc sau mãn kinh.
- Có tiền sử gia đình mắc ung thư buồng trứng, ung thư vú hoặc hội chứng Lynch.
- Mang đột biến gen BRCA1 hoặc BRCA2.
- Chưa từng mang thai hoặc vô sinh.
- Lạc nội mạc tử cung.
- Thừa cân, béo phì.
Việc thuộc nhóm nguy cơ không đồng nghĩa chắc chắn sẽ mắc ung thư, nhưng cần được theo dõi sức khỏe phụ khoa định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.
Phụ nữ nguy cơ cao ung thư buồng trứng nên chủ động tầm soát định kỳ
Phát hiện nang buồng trứng cần làm gì?
Nếu siêu âm phát hiện nang buồng trứng, chị em không nên tự ý kết luận đó là ung thư hoặc quá lo lắng. Điều quan trọng là tái khám đúng lịch hẹn để bác sĩ theo dõi sự thay đổi về kích thước và đặc điểm của khối u. Nhiều nang cơ năng có thể tự biến mất sau 1-3 chu kỳ kinh nguyệt mà không cần điều trị. Trong trường hợp khối u có kích thước lớn, tồn tại kéo dài, gây đau nhiều hoặc có dấu hiệu nghi ngờ ác tính, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật hoặc thực hiện thêm các xét nghiệm chuyên sâu. Việc tuân thủ theo dõi định kỳ giúp phát hiện sớm những thay đổi bất thường và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Có thể phòng ngừa ung thư buồng trứng không?
Hiện nay chưa có phương pháp nào có thể phòng ngừa hoàn toàn ung thư buồng trứng. Tuy nhiên, duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát cân nặng, khám phụ khoa định kỳ và chủ động theo dõi các triệu chứng bất thường có thể góp phần giảm nguy cơ và tăng khả năng phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.
Đối với những phụ nữ có tiền sử gia đình hoặc mang đột biến gen BRCA1/BRCA2, bác sĩ có thể tư vấn các biện pháp quản lý nguy cơ phù hợp, bao gồm theo dõi sát hoặc can thiệp dự phòng trong một số trường hợp đặc biệt..
Bên cạnh ung thư buồng trứng, phụ nữ cũng nên chủ động tầm soát các bệnh ung thư phụ khoa khác như ung thư cổ tử cung và ung thư nội mạc tử cung theo khuyến cáo của bác sĩ. Việc kết hợp khám phụ khoa định kỳ với các phương pháp tầm soát phù hợp giúp nâng cao khả năng phát hiện sớm và cải thiện hiệu quả điều trị.
Tham khảo các giải pháp tầm soát ung thư phụ khoa từ Gene Solutions, bao gồm:
- epiHERA: Giải pháp methyl hóa CDO1 & CELF4, hỗ trợ phát hiện sớm và phân tầng nguy cơ ung thư nội mạc tử cung.
- Cervix360: Giải pháp kết hợp methyl hóa PAX1 & JAM3 và định 28 typ HPV, hỗ trợ phát hiện sớm và phân tầng nguy cơ ung thư cổ tử cung.
- SPOT-MAS Eva: Giải pháp phát hiện sớm đồng thời 2 loại ung thư phụ khoa phổ biến với độ chính xác cao, xâm lấn tối thiểu.
- SPOT-MAS 10: Phát hiện sớm đồng thời 10 loại ung thư (trong đó có ung thư buồng trứng) bằng công nghệ giải trình tự gen với độ chính xác cao
Đặc biệt, các chính sách hỗ trợ sau xét nghiệm cũng là điểm nổi bật chỉ có ở Gene Solutions, góp phần giảm gánh nặng chi phí và nâng cao khả năng tiếp cận cho người bệnh.
Các giải pháp tầm soát ung thư phụ khoa từ Gene Solutions
Nang buồng trứng có phải ung thư không? Câu trả lời là đa số nang buồng trứng không phải ung thư và thường là các tổn thương lành tính. Tuy nhiên, một tỷ lệ nhỏ khối u buồng trứng có thể là ác tính hoặc có nguy cơ tiến triển thành ung thư, đặc biệt ở phụ nữ sau mãn kinh hoặc có các yếu tố nguy cơ. Vì vậy, khi phát hiện nang buồng trứng, chị em không nên quá lo lắng nhưng cũng không nên chủ quan. Thăm khám chuyên khoa, theo dõi định kỳ và thực hiện các xét nghiệm khi cần thiết là cách tốt nhất để xác định bản chất của khối u và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Nguồn tài liệu tham khảo
https://www.acog.org/womens-health/faqs/ovarian-cysts
https://www.cancer.org/cancer/types/ovarian-cancer/detection-diagnosis-staging/signs-and-symptoms.html
https://www.cancer.gov/types/ovarian/patient/ovarian-epithelial-treatment-pdq
https://www.nhs.uk/conditions/ovarian-cyst/
https://www.rcog.org.uk/guidance/browse-all-guidance/green-top-guidelines/ovarian-cysts-in-postmenopausal-women-green-top-guideline-no-34/
https://ovarian.org.uk/ovarian-cancer/can-ovarian-cysts-be-cancerous/
https://tudu.com.vn/vn/y-hoc-thuong-thuc/benh-ly-phu-khoa/
