Ung thư phụ khoa là một trong những nhóm bệnh lý nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả nếu được tầm soát đúng thời điểm. Tuy nhiên, không ít phụ nữ vẫn còn băn khoăn khi nào nên tầm soát ung thư phụ khoa, tầm soát bao lâu một lần và lựa chọn phương pháp nào phù hợp. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ thời điểm “vàng” để chủ động bảo vệ sức khỏe.
Vì sao cần tầm soát ung thư phụ khoa sớm?
Ung thư cổ tử cung và ung thư nội mạc tử cung là hai loại ung thư phụ khoa phổ biến nhất hiện nay. Theo các dữ liệu dịch tễ học toàn cầu, mỗi năm có hàng trăm nghìn phụ nữ được chẩn đoán mắc mới, với tỷ lệ tử vong vẫn ở mức đáng lo ngại.
Điểm đáng chú ý là các bệnh lý này thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn sớm. Khi xuất hiện dấu hiệu như ra huyết bất thường, đau vùng chậu hoặc rối loạn kinh nguyệt, bệnh có thể đã tiến triển. Điều này khiến việc phát hiện muộn trở thành nguyên nhân chính làm giảm hiệu quả điều trị.
Trong khi đó, nhiều nghiên cứu cho thấy nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, khả năng sống sau 5 năm có thể lên đến trên 90%. Ngược lại, khi bệnh đã di căn, tỷ lệ này giảm đáng kể. Vì vậy, tầm soát định kỳ đóng vai trò then chốt trong việc giảm tỷ lệ tử vong.
Ung thư nội mạc tử cung và ung thư cổ tử cung là hai loại ung thư phụ khoa phổ biến nhất
Xu hướng mới: Tầm soát kết hợp phân tầng nguy cơ bằng sinh học phân tử
Một trong những hạn chế lớn của các phương pháp tầm soát ung thư phụ khoa truyền thống là khó cân bằng giữa phát hiện bệnh và tránh can thiệp xâm lấn không cần thiết. Điều này dẫn đến thực tế nhiều phụ nữ phải thực hiện soi cổ tử cung hoặc sinh thiết dù không thực sự cần thiết.
Theo các tài liệu chuyên môn, việc ứng dụng các dấu ấn sinh học phân tử như methyl hóa DNA giúp cải thiện đáng kể độ chính xác trong tầm soát. Các xét nghiệm này không chỉ phát hiện nguy cơ ung thư mà còn giúp phân tầng nguy cơ, hỗ trợ bác sĩ quyết định bước tiếp theo một cách hợp lý hơn. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong quản lý ung thư phụ khoa theo hướng chính xác và cá thể hóa.
Nhằm đáp ứng nhu cầu tầm soát ngày càng cao, Gene Solutions đã phát triển hệ sinh thái giải pháp tầm soát ung thư phụ khoa toàn diện, hỗ trợ từ sàng lọc đến phân tầng nguy cơ:
– epiHERA: Giải pháp phân tích methyl hóa CDO1 & CELF4, hỗ trợ phát hiện sớm và phân tầng nguy cơ ung thư nội mạc tử cung.
– Cervix360: Giải pháp kết hợp methyl hóa PAX1 & JAM3 cùng định type HPV, hỗ trợ phát hiện sớm và phân tầng nguy cơ ung thư cổ tử cung.
– SPOT-MAS Eva: Giải pháp hỗ trợ phát hiện sớm đồng thời 02 loại ung thư phụ khoa phổ biến & nghiêm trọng, với độ chính xác cao và xâm lấn tối thiểu.
– SPOT-MAS 10: Giải pháp tầm soát đồng thời 10 loại ung thư bằng công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới (NGS), hỗ trợ phát hiện sớm với độ chính xác cao.
Các giải pháp này không chỉ giúp phát hiện sớm mà còn góp phần giảm các thủ thuật xâm lấn không cần thiết, cải thiện trải nghiệm và tâm lý cho người bệnh.
Các xét nghiệm tầm soát ung thư phụ khoa tại Gene Solutions
Khi nào nên tầm soát ung thư phụ khoa?
Không có một câu trả lời duy nhất cho tất cả phụ nữ, bởi thời điểm tầm soát phụ thuộc vào độ tuổi, yếu tố nguy cơ và tiền sử bệnh. Tuy nhiên, các khuyến nghị y khoa hiện nay đưa ra những mốc quan trọng sau:
Tầm soát ung thư nội mạc tử cung:
– Phụ nữ trưởng thành (>18 tuổi) có yếu tố nguy cơ cao, bao gồm:
• Phơi nhiễm estrogen không đối kháng: Béo phì, Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), chưa sinh con, dậy thì sớm, mãn kinh muộn
• Đái tháo đường
• Dùng tamoxifen kéo dài
• Tiền sử gia đình (VD: hội chứng Lynch, hội chứng Cowden, hội chứng Peutz-Jeghers)
– Phụ nữ có bất kỳ triệu chứng nào sau đây:
• Ra máu tử cung bất thường trong giai đoạn tiền mãn kinh, quanh mãn kinh, hoặc sau mãn kinh
• Hình ảnh siêu âm cho thấy bất thường về hình thái nội mạc tử cung
• Nội mạc tử cung dày đáng kể
– Bệnh nhân tăng sinh/ung thư nội mạc tử cung nên làm xét nghiệm tầm soát để theo dõi sau điều trị
Ai nên tầm soát ung thư phụ khoa?
Tầm soát ung thư cổ tử cung:
– Tầm soát chủ động cho phụ nữ ≥ 30 tuổi
– Phát hiện sớm ung thư cổ tử cung ở bệnh nhân có triệu chứng:
• Viêm cổ tử cung tái phát, ra huyết âm đạo không rõ nguyên nhân
• Nhiễm HPV nguy cơ cao
• Kết quả tế bào học ≥ ASC-US (tế bào vảy không điển hình chưa xác định)
– Bệnh nhân tổn thương/ung thư cổ tử cung nên làm xét nghiệm tầm soát để theo dõi sau điều trị
Tầm soát ung thư phụ khoa không nên bắt đầu khi có dấu hiệu bất thường, mà cần được thực hiện chủ động và định kỳ theo độ tuổi và yếu tố nguy cơ.
Việc hiểu rõ khi nào nên tầm soát ung thư phụ khoa chính là bước đầu tiên giúp phụ nữ bảo vệ sức khỏe của mình. Trong bối cảnh y học hiện đại, các công nghệ sinh học phân tử đang mở ra cơ hội phát hiện sớm chính xác hơn, đồng thời giảm thiểu những can thiệp không cần thiết.
Chủ động tầm soát hôm nay chính là cách đơn giản nhưng hiệu quả nhất để bảo vệ tương lai sức khỏe của bạn.
Nguồn tài liệu tham khảo
World Health Organization (WHO), International Agency for Research on Cancer (IARC). GLOBOCAN 2020: Global Cancer Statistics.
Li, Zhuang et al. Global landscape of cervical cancer incidence and mortality in 2022 and predictions to 2030. International Journal of Cancer, 2025.
Sung H. et al. Global cancer statistics 2020. CA: A Cancer Journal for Clinicians, 2021.
Crosbie E.J. et al. Endometrial cancer. The Lancet, 2022.
Lee, Ho-Sze Jacqueline et al. Prospective Evaluation of Cervical Scrapings CDO1 and CELF4 Methylation (epiHERA®) Assay in Detection of Endometrial Cancer. Cancers, 2025.
Liang, Hui et al. Assessment of PAX1 and JAM3 methylation triage efficacy across HPV genotypes. Frontiers in Oncology, 2024.
